NSND Ngọc Bình và tình yêu với ca kịch Huế

NSND Ngọc Bình và tình yêu với ca kịch Huế

                                                                      Nguyễn Thị Thanh Vân

Sinh ra trong một gia đình có truyền thống về nghệ thuật, cha mẹ và anh chị em đều là diễn viên ca Huế và bài chòi, từ nhỏ cậu bé Nguyễn Ngọc Bình đã đi khắp nơi biểu diễn. Năm 14 tuổi, Nguyễn Ngọc Bình được tuyển vào Đoàn ca kịch Bình Trị Thiên và từ bấy cho đến nay, anh đã gắn bó cả cuộc đời với bộ môn nghệ thuật ca kịch Huế.

 Với hơn 40 năm, Ngọc Bình đã để lại nhiều dấu ấn qua từng vở diễn, như các vai:Châu Tuấn trong vở Thoại Khanh - Châu Tuấn”, Đê mi nốp trong vở Mảnh đất đời người, T.Lừng trong vở Người đẹp suối tiên, Đức trong vở Lời trăn trối, Bác Hồ vở Hồ Chí Minh - hồi ức màu đỏ…

Vai diễn đầu tiên của Ngọc Bình là Châu Tuấn trong vở Thoại Khanh – Châu Tuấn để lại trong nghệ sĩ một kỉ niệm đẹp khó quên. Đó là buổi đầu tiên tập đi hia trong cuộc đời làm nghệ sĩ của Ngọc Bình. Tiếp đó là vai Đi-mi-nốp trong Trên mảnh đất người đời. Đây là một vai diễn khó, đòi hỏi thể hiện đa chiều cảm xúc, nhưng nhân vật Đi-mi-nốp của Ngọc Bình đã hút người xem bằng những diễn biến tâm lý phức tạp, mâu thuẫn nhau, đối kháng nhau, có lúc yêu thương, thù ghét, khi lại cao thượng, thấp hèn. Với vai diễn này, Ngọc Bình đã chứng tỏ khả năng diễn xuất của mình và được giới chuyên môn đánh giá cao bằng phần thưởng Huy chương vàng tại Hội diễn.

Năm 1992, giữa lúc Đoàn ca kịch Huế có nguy cơ tan rã, một số nghệ sĩ bỏ nghề, Ngọc Bình đã theo học lớp đạo diễn ở Trường Đại học Sân khấu - Điện ảnh Hà Nội. Tại cái nôi đào tạo nghệ thuật hàng đầu của cả nước, Ngọc Bình đã được các bậc thầy, như: NSND Trần Bảng, NSND Nguyễn Đình Nghi, NSUT Vũ Minh, GS Hà Văn Cầu, TS Xuân Yến, TS Trần Đình Ngôn… truyền dạy nghề. Năm 1995, sau khi tốt nghiệp, mang theo những kiến thức lĩnh hội từ giảng đường, cộng với vốn nghề đã tích lũy qua năm tháng, nghệ sĩ Ngọc Bình dàn dựng nhiều vở diễn giàu sáng tạo, công phu nhưng cũng đậm chất dân tộc, bản sắc vùng miền. Sự hài hòa giữa chất ca kịch, ca Huế trong anh cộng với sự khổ công tôi luyện ở Trường đại học đã làm tiền đề để Nguyễn Ngọc Bình cảm thụ đúng đắn về một phương pháp nghệ thuật trong việc dàn dựng các vở ca kịch của Đoàn. Năm 1999, anh bắt tay dựng vở Điều không thể mất (tác giả Lưu Quang Vũ). Vở diễn nói về sự thủy chung của người lính trong chiến tranh cũng như hòa bình và tác phẩm đã giành Huy chương vàng tại Liên hoan khu vực duyên hải phía Bắc năm 2001.

Ở các vở Tổ quốc và ngai vàng, Ngọc Bình có những tìm tòi sáng tạo đáng chú ý khi anh đưa điệu múa « Lân mẫu xuất lân nhi » tạo cho nhân vật vua Duy Tân có tinh thần yêu nước đứng về phe chủ chiến chống Pháp thể hiện nỗi xót xa khi bỏ ngai vàng ra đi. Lớp «Vái lạy Lân cha », vai diễn Lân mẹ của anh đã gây được ấn tượng sâu sắc với khán giả. Hay ở vở Hàn Mặc Tử, đạo diễn Ngọc Bình đã sử dụng những bài thơ của Hàn Mặc Tử viết về Mộng Cầm thông qua sự hiện diện của dàn tiên nữ. Tuy đây chưa phải là những mảng, miếng « đắt », mới lạ, trong sân khấu truyền thống, song những gì anh thể hiện trên sân khấu cũng tạo dấu ấn riêng của một đạo diễn trẻ. Ngoài ra, các vở: Hồn Trương Ba da hàng thịt, Người đời, Lưỡi gươm trừng phạt, Vú cát, Hoa lan tím… của anh cũng gây ấn tượng trong lòng khán giả.

Nhưng vở diễn thành công nhất của Ngọc Bình, có lẽ phải kể đến vở Hồ Chí Minh - hồi ức màu đỏ. Anh không chỉ thể hiện vai chính Hồ Chí Minh xuất sắc mà còn là đạo diễn kiêm tác giả chuyển thể kịch bản. Hồ Chí Minh – hồi ức màu đỏ ghi nhận thành quả lao động nghệ thuật của anh. Tác phẩm gặt hái được 31 giải thưởng cá nhân, tập thể. Riêng anh giành HCV vai Hồ Chí Minh, giải đạo diễn, giải thưởng Ban Tuyên giáo TW cho vai diễn, ekip dàn dựng. Vở Hồ Chí Minh - hồi ức màu đỏ đánh dấu bước chuyển mình mạnh mẽ trong sáng tạo nghệ thuật trên cương vị đạo diễn, chỉ đạo diễn xuất của NSND Ngọc Bình.

Hiện nay, gánh trên vai nhiều trọng trách, Ngọc Bình vừa là người quản lý, vừa là đạo diễn, diễn viên kiêm chỉ đạo nghệ thuật của Nhà hát ca kịch Huế. Nhưng dù ở cương vị nào, anh cũng nỗ lực hết mình để bảo tồn và phát huy nghệ thuật ca kịch Huế, đưa ca Huế trở thành một trong những di sản văn hóa phi vật thể của Việt Nam.